Το ιδεώδες είναι η αγορά να είναι τελείως ελεύθερη. Σ’ αυτό δεν διαφωνεί κανείς.
Όμως, ακριβώς επειδή ζούμε σε μια κοινωνία μεγάλων ανισοτήτων, η αγορά ΔΕΝ είναι ελεύθερη. Και δεν μπορούμε να την ελευθερώσουμε επειδή το είπαμε ή επειδή το συμφωνήσαμε. Οι οικονομικές και πολιτικές θεωρίες νομίζω ότι συμφωνούν όλες, πως το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι αργά ή γρήγορα, μια “ελεύθερη” (σε εισαγωγικά) αγορά, όπως αυτή που έχουμε τώρα, που εσύ έχεις 1000 ευρώ, ελάχιστο χρόνο, και ο άλλος 1000 εκατομμύρια και άνεση να κάνει ό,τι θέλει, είναι καταδικασμένη να οδηγήσει σε ΜΟΝΟΠΩΛΙΑ.
Αν δεν συμφωνείτε, κακώς μπαίνετε σε αυτή τη συζήτηση. Ελάτε όταν το επιβεβαιώσετε, για να συνεχίσουμε.
Μπορούμε λοιπόν τώρα να αντιληφθούμε ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στα πολιτικά και οικονομικά συστήματα. Οι πραγματικές διαφορές, όχι οι ανοησίες που μας είπαν στα διάφορα κατηχητικά μπλε, μαύρων και κόκκινων θρησκειών.
Τα “μαύρα” συστήματα (φασισμός, εθνικοσοσιαλισμός, δικτατορίες τύπου Πούτιν), λένε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα μεταξύ των οικονομικών συστημάτων, γιατί αυτά δεν έχουν σημασία μπροστά στο ΕΘΝΟΣ. Το έθνος είναι σαν μια μεγάλη επιχείρηση, και πρέπει να δουλεύουμε για αυτό, και όλοι οι άλλοι είναι ανταγωνιστές και πρέπει να τους διαλύσουμε/σκοτώσουμε/υποδουλώσουμε, για να μη πάρουν εκείνοι το μονοπώλιο, αλλά εμείς. Ξέρουμε που οδηγεί αυτή η θεώρηση: Σε πολέμους, σφαγές, εξολόθρευση των αδύναμων ή όσων νομίζουν οι πολλοί ότι “μας κάνουν αδύναμους” κλπ κλπ. Αλίμονο αν ζεις σε ένα τέτοιο σύστημα, όποιος και αν είσαι. Ο άνθρωπος δεν έχει αξία.
Τα “μπλε” συστήματα (καπιταλισμός, ρεπούμπλικες τύπου Αμερικής, Ενωμένου Βασίλειου, Μητσοτάκης κλπ) λένε ότι “μια χαρά είναι τα πράγματα όπως είναι, οι ισχυροί είναι εκείνοι που πρέπει να είναι, οι ελίτ έχουν το δικαίωμα να κυβερνάνε και είναι ελίτ επειδή το έχουν ήδη, όλα τα μονοπώλια αργά ή γρήγορα ανατρέπονται αλλά πάντα θα υπάρχουν, δεν θα πάθουμε τίποτα, αν κοιτάς τη δουλειά σου όλα καλά, οι αδύναμοι πάντα υποφέρουν επειδή φταίνε οι ίδιοι”. Και εδώ το αποτέλεσμα το ξέρουμε, είναι αυτό που ζούμε. Αλίμονο βέβαια αν είσαι από την πλευρά των αδύναμων.
Τα “κόκκινα” συστήματα (σοσιαλισμός, κομμουνισμός) καταλήγουν σε αυτό που λέει ο Μαρξ: Αφού τα Μονοπώλια είναι αναπόφευκτα και υπάρχουν ήδη γύρω μας, πρέπει ο τεχνικά καταρτισμένος λαός (οι εργάτες, οι καθηγητές, οι “σοφοί”, οι “φωτισμένοι” κλπ) να πάρουν την εξουσία στα χέρια τους και να δημιουργήσουν ένα δικό τους, κρατικό μονοπώλιο, που θα έχει και ως αρχές την ισότητα κλπ. Η αδυναμία εδώ είναι ότι οι τα διάφορα “συμβούλια” των διάφορων “σοφών”, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την περιπλοκότητα των ανθρώπινων καταστάσεων και αναγκών, και οδηγούν αυτόματα σε χαμηλή παραγωγικότητα, που ως αποτέλεσμα έχει είτε σε αυτο-διάλυση είτε σε “μαύρες” καταστάσεις. Εδώ, αλίμονο αν το Σύστημα αποφασίσει κάτι για σένα που εσύ δεν θέλεις (πχ σε χρειαζόμαστε στο άγονο νησί Χ, ή στη Σιβηρία) ή αν μπεις στο μάτι κάποιου αξιωματούχου.
Ποιο λοιπόν σύστημα θα έδινε λύση στα πανάρχαια προβλήματα της Ανθρωπότητας; Κανένα από τα παραπάνω, αλλά ένας συνδυασμός τους:
Η αγορά πρέπει να είναι ελεύθερη. Οι άνθρωποι πρέπει να είναι ίσοι απέναντι στο Κράτος και να τους παρέχονται ίσες ευκαιρίες εκπαίδευσης, επαγγελματικής σταδιοδρομίας και επιχειρηματικής δράσης. Το Κράτος πρέπει να είναι απόλυτα οργανωμένο και αποδοτικό ως επιχείρηση, αλλά να μη μπορεί να “πατήσει” κανέναν, τηρώντας αυστηρά τα κοινωνικά και ανθρώπινα δικαιώματα.
Για να λειτουργήσουν όμως τα παραπάνω μαζί, απαιτούν πολλά θεσμικά στεγανά και μεγάλη υπολογιστική ισχύ, όπως άμεση και ισχυρή ενημέρωση ΟΛΩΝ για ΟΛΟΥΣ.
– Αν δεν ξέρουμε τι συμβαίνει στο σπίτι και στη δουλειά του Χ συνανθρώπου μας (μπορεί να τον δέρνουν, να τον βιάζουν, να τον βάζουν να δουλεύει 20 ώρες τη μέρα, μπορεί όμως και να μας δουλεύει αυτός, χωρίς να προσφέρει τίποτα ως αντάλλαγμα για όσα του προσφέρονται, ανάλογα φυσικά με τις δυνατότητές του) δεν γίνεται να έχουμε εικόνα αλήθειας για τη ζωή των συνανθρώπων μας.
– Αν δεν ξέρουμε τι χρειάζεται ο κάθε πολίτης, τι χρειάζεται ο κάθε οργανισμός, τι χρειάζεται η κάθε γειτονιά, η κάθε πόλη, τα σύνορά μας, το χωράφι μας, για να είναι όλα αυτά λειτουργικά, δεν μπορούμε να έχουμε οργάνωση.
– Αν δεν έχουμε ελεγκτικά εργαλεία για το τι κάνει το Κράτος, και ο κάθε αξιωματούχος μπορεί να το εκμεταλλεύεται για δικό του όφελος, δεν έχουμε Πολιτεία, αλλά τυραννία.
Τι μπορεί να μας προσφέρει όλα τα παραπάνω; Μόνο η τεχνολογία. Όχι βέβαια η τεχνολογία του Μασκ και του Αλτμαν, αλλά πραγματική, αποκεντρωμένη, υψηλής ταχύτητας και μηδενικής στρέβλωσης τεχνολογία.